ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ- ਵਿਵਾਦਤ “ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ” ਦੇ X (ਟਵਿੱਟਰ) ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੋਕ (withheld) ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਇਸ ਵਿਅੰਗਮਈ ਪੇਜ ਦੇ ਆਨਲਾਈਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਧਦੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਕਾਰਨ ਸਿਆਸੀ ਚਰਚਾ ਛਿੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬਾਨੀ ਅਭਿਜੀਤ ਦਿਪਕੇ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ X ‘ਤੇ ਪੋਸਟ ਕਰਕੇ ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ, “ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਮੀਦ ਸੀ, ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਖਾਤਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।”
ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਨੇ ਆਨਲਾਈਨ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਬਹਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲਿਆ। ਯੂਜ਼ਰਸ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਕਦਮ ਇਸ ਪੇਜ ਦੇ ਮੀਮ-ਅਧਾਰਿਤ (meme-driven) ਸਿਆਸੀ ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ‘ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਹੋਈ ਵਾਇਰਲ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। “ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ” ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਿੱਖੀ ਸਿਆਸੀ ਟਿੱਪਣੀ, ਹਾਸੋਹੀਣੀਆਂ ਪੋਸਟਾਂ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ X ‘ਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ ਸੀ।
ਕਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਪੇਜ ਦੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਫਾਲੋਅਰਜ਼ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਭਾਜਪਾ (BJP) ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹੈਂਡਲ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਨਲਾਈਨ ਟ੍ਰੋਲਿੰਗ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਬਹਿਸ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫਾਲੋਅਰਜ਼ ਦੀ ਇਸ ਤੁਲਨਾ ਬਾਰੇ ਤੁਰੰਤ ਕੋਈ ਸੁਤੰਤਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਦਿਪਕੇ ਦੀ ਪੋਸਟ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖਾਤੇ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਕਥਿਤ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ੌਟਸ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣ ਲੱਗੇ। X ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਸੰਜਮ ਨੀਤੀ (content moderation policy) ਦੇ ਤਹਿਤ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਬੇਨਤੀਆਂ ਜਾਂ ਸਥਾਨਕ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਖਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਬਾਕੀ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨੇ ਆਨਲਾਈਨ ਦੋਹਰੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੇ ਭੜਕਾਊ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜਿਆਂ ਨੇ ਖਾਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਲਗਾਈਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ (freedom of expression) ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਜਤਾਈਆਂ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ “withheld in India” (ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ) ਵਾਕੰਸ਼ ਟ੍ਰੈਂਡ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਨਲਾਈਨ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਅੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਰਚਾਵਾਂ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।