ਹਰ ਸਾਲ 24 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀਬੀ ਦਿਵਸ (ਵਿਸ਼ਵ ਟੀਬੀ ਦਿਵਸ 2023) ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (ਡਬਲਯੂ.ਐਚ.ਓ.) ਇਸ ਦਿਨ ‘ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਾਰੂ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਟੀਬੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਮਿੱਥਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਲੋਕ ਅੱਜ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਟੀਬੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟੀਬੀ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਟੀਬੀ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸਬੰਧ ਹੈ।
ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਟੀਬੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ
ਸਰ ਐਚ.ਐਨ. ਡਾਕਟਰ ਡੇਵਿਡ ਚਾਂਡੀ, ਸਲਾਹਕਾਰ, ਐਂਡੋਕਰੀਨੋਲੋਜੀ, ਐਂਡੋਕਰੀਨੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ, ਰਿਲਾਇੰਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ, ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਤਪਦਿਕ (ਟੀਬੀ) ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੋ ਸ਼ੂਗਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ। ਟੀਬੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਿਹਤ ਖਤਰਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ। ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਔਸਤਨ ਲਗਭਗ 9 ਤੋਂ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਟੀਬੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 1 ਤੋਂ 2 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਮਰਦੇ ਹਨ।
ਜੋ ਲੋਕ ਸ਼ੂਗਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਬੀ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਟੀਬੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ 30% ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੂਗਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਟੀਬੀ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸਬੰਧ
ਕਮਜ਼ੋਰ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਆਮ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁਣ ਸ਼ੂਗਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਟੀਬੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ:
– ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਖੰਘ ਦਾ ਖੂਨ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
– ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ, ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੂਜੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਨਾਲ ਟੀਬੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਟੀਬੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ
ਡਾ ਪੀਯੂਸ਼ ਲੋਢਾ, ਰੂਬੀ ਹਾਲ ਕਲੀਨਿਕ, ਪੁਣੇ ਦੇ ਐਂਡੋਕਰੀਨੋਲੋਜਿਸਟ ਅਤੇ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੂਗਰ ਟੀਬੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ‘ਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ‘ਚ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਵਧੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ‘ਚ ਬਦਲਾਅ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਖੋਜਾਂ ‘ਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਟੀਬੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਟੀਬੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਟੀਬੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੂਗਰ ਹੈ। ਟੀਬੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ: ਪਹਿਲੀ ਲੁਪਤ ਟੀਬੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਟੀਬੀ। ਲੁਕਵੇਂ ਟੀਬੀ ਦੀ ਲਾਗ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਬਿਮਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ, ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਟੀਬੀ ਵਿੱਚ, ਸਰੀਰ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਗੁਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Disclaimer : ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਗਈ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ ਸਿਰਫ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਜਾਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਹਨ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
