ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ- ਅਹਿਮ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਚਿਹਰਾ ਮਿਲਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਮਰਿੰਦਰ ਰਾਜਾ ਵੜਿੰਗ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਹਾਈਕਮਾਂਡ ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪਾਰਟੀ ਨੇਤਾ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਅਗਲੇ 48 ਘੰਟੇ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਖੜਗੇ ਅਤੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਸਾਰੇ ਧੜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਸਹਿਮਤੀ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਰਾਹੁਲ ਦੀ ਭੈਣ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਵੀ ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਦਲਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੜਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੌਣ?
ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਸਚਿਨ ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭੂਪੇਸ਼ ਬਘੇਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਚਾਰਜ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ। ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜਾ ਵੜਿੰਗ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਥੀ ਪਾਰਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਗਜ਼ ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ, “ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।”
ਪਰ ਵੜਿੰਗ ਵੀ ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਸ ਵੀ ਆਗੂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਪਾਰਟੀ ਹਾਈਕਮਾਂਡ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਇਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ: “ਵੜਿੰਗ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਇਨਸਾਨ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੇਹੱਦ ਅਹਿਮ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੇ।” ਫਿਰ ਵੀ, ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਵੜਿੰਗ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਨੇ ‘ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਸਮੂਹ’ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ, ਅਹੁਦਾ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਿਵਾਜ ਹੈ ਕਿ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉੱਚ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਉਹ ਇਕਜੁੱਟ ਹਨ।” ਯਕੀਨਨ, ਪਾਇਲਟ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਰਟੀ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇੱਕ ਤਜ਼ਰਬੇਕਾਰ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਬਘੇਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੜ ਰਹੇ ਧੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸਨ। ਹੁਣ ਸਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਟੌਂਕ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ, ਕੇਰਲ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਬਜ਼ਰਵਰ ਪਾਇਲਟ ‘ਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਧੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਾਇਲਟ ਪਾਰਟੀ ਕੇਡਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਜਾਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਪਾਰਟੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਧੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ – ਮਾਝਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸੁਖਜਿੰਦਰ ਰੰਧਾਵਾ, ਰਾਜਾ ਸਾਂਸੀ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਸੁਖਬਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰੀਆ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਔਜਲਾ ਹਨ। ਦੋਆਬਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਸਾਬਕਾ ਓਲੰਪੀਅਨ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਛਾਉਣੀ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਲਵਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਵਿਜੇ ਇੰਦਰ ਸਿੰਗਲਾ।
ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਜੋ ਪਾਰਟੀ ਹਾਈਕਮਾਂਡ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇਗਾ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਇਕਾਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਿਸੇ ਜੱਟ ਸਿੱਖ, ਜੱਟ ਦਲਿਤ ਜਾਂ ਹਿੰਦੂ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ – ਸਿੰਗਲਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਿੰਦੂ ਚਿਹਰਾ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ (ਏ.ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ.) ਲਈ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ – ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਚਰਨਜੀਤ ਚੰਨੀ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦਲਿਤ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੁੱਲ ਰਾਜ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਪਗ 32 ਫੀਸਦੀ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਚਿਹਰੇ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨੀ ਵਿੱਚ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਾਬੀ ਹਨ।
ਪਰਗਟ, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ, ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਦੇ ਸੂਬਾ ਇਕਾਈ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ (ਸੰਗਠਨ) ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀਆ ਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਸਨ। ਔਜਲਾ ਦੋ ਵਾਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ। ਕਾਂਗਰਸ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਿੰਨੋਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਚੋਣ-ਸਬੰਧਤ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਸੌਂਪ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਔਜਲਾ, ਪਰਗਟ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀਆ 2027 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਹਿ-ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਹਨ। ਚੰਨੀ, ਵਿਧਾਇਕ ਤ੍ਰਿਪਤ ਬਾਜਵਾ ਅਤੇ ਰੰਧਾਵਾ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਗੂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਡੇਰੇ ਲਾਈ ਬੈਠੇ ਹਨ; ਸਿਰਫ਼ ਬਾਜਵਾ ਇਸ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸੇ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੇਗੀ।