ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ- ਸੰਸਦ ਦੇ ਮੌਨਸੂਨ ਇਜਲਾਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੰਗਾਮੇਦਾਰ ਰਹੀ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ। ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ (Question Hour) ਦਾ ਸਮਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ੋਰ-ਸ਼ਰਾਬਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਪੀਕਰ ਓਮ ਬਿਰਲਾ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ ਦੁਪਹਿਰ 12 ਵਜੇ ਤੱਕ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਜਦੋਂ 12 ਵਜੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸਦਨ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਕਾਰਵਾਈ 12:30 ਵਜੇ ਤੱਕ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਗਤੀਰੋਧ ਬਰਕਰਾਰ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕਾਰਨ ਕਾਰਵਾਈ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ 1 ਵਜੇ ਤੱਕ ਮੁਲਤਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਹੰਗਾਮਾ ਨਾ ਥੰਮਣ ਕਰਕੇ ਸਦਨ ਨੂੰ ਚੌਥੀ ਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ 2 ਵਜੇ ਤੱਕ ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਜਲਾਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਕਾਰਵਾਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੱਪ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈ।
ਸਪੀਕਰ ਅਤੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸਦਨ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ- ਦੂਜੀ ਬੈਠਕ ਦੌਰਾਨ ਸਪੀਕਰ ਓਮ ਬਿਰਲਾ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਦਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰ ਰਹੇ ਭਾਜਪਾ MP ਦਿਲੀਪ ਸੈਕੀਆ ਨੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਚੱਲਣ ਦੇਣ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਹਿਮ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਵਾਈ 12:30 ਤੱਕ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ, “ਅੱਜ ਮੌਨਸੂਨ ਇਜਲਾਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਹੀ ਵਿਵਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਮੁੱਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰੋ। ਸਦਨ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਪੀਕਰ ਓਮ ਬਿਰਲਾ ਨੇ ਵੀ ਵਿਰੋਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ ਦੌਰਾਨ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, “ਸੰਸਦ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਪੋਸਟਰ ਅਤੇ ਪਲੇਅਕਾਰਡ ਨਾ ਲਿਆਓ। ਇਹ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਦਨ ਨੂੰ ਚੱਲਣ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ।”
ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ- ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਦੇਂਦਲਾ ਭਾਸਕਰ ਰਾਓ, ਓਮਵਤੀ ਦੇਵੀ, ਸੁਧਾਂਗਸ਼ੂ ਸੀਲ, ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਬੀ.ਸੀ. ਖੰਡੂਰੀ (ਰਿਟਾਇਰਡ), ਕੇ.ਪੀ. ਧਨਪਾਲਨ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਲਾਲ ਸੰਖਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇ ਕੇ ਹੋਈ। ਸਪੀਕਰ ਨੇ ਕਤਰ ਦੇ ‘ਫਾਦਰ ਅਮੀਰ’ ਸ਼ੇਖ਼ ਹਮਦ ਬਿਨ ਖ਼ਲੀਫ਼ਾ ਅਲ-ਥਾਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਹੰਗਾਮੇ ਕਾਰਨ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਕੰਗਨਾ ਰਣੌਤ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ‘ਤੇ ਚੁੱਕੇ ਸਵਾਲ- ਸੰਸਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਭਾਜਪਾ MP ਕੰਗਨਾ ਰਣੌਤ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਸਦ ਬਹਿਸ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਸੰਸਦ ਦੇ ਇਜਲਾਸ ਇਸ ਲਈ ਬੁਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਸਰਕਾਰ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸੰਸਦ ਚੱਲੇ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁੱਦੇ ਅੰਦਰ ਚੁੱਕਣ, ਪਰ ਹੰਗਾਮਾ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।”
ਨੀਟ (NEET) ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ- ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ MP ਡਿੰਪਲ ਯਾਦਵ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ NEET ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ‘ਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ‘ਚ ਸੰਸਦ ਤੋਂ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਤੱਕ ਮਾਰਚ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ‘ਤੇ ਪੀੜਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਂਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ।
ਸੰਸਦ ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਖਿਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ‘ਤੇ ਤਿੱਖਾ ਹਮਲਾ ਬੋਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਕੇ “ਹੰਕਾਰ” ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਖਿਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਹੰਕਾਰ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਆਡਿਟ ਵਿੱਚ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੇਪਰ ਲੀਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਸਿਆਸੀ ਸਬੰਧ ਹਨ। ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ‘ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ NEET ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਧਰਮੇਂਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਇਜਲਾਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਰੁੱਖ- ਇਜਲਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਖੜਗੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ‘ਇੰਡੀਆ’ (INDIA) ਗਠਜੋੜ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਗੜਬੜੀਆਂ, ਪੇਪਰ ਲੀਕ, ਈਥਾਨੌਲ-ਬਲੈਂਡਿੰਗ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਘੇਰੇਗਾ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਬਣਾਏਗਾ।