ਪੰਡੋਰਾ ਪੇਪਰਜ਼ ਲੀਕ ਮਾਮਲਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਅਰਬਪਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ, ਫਿਨਸੇਨ ਫਾਈਲਾਂ, ਪੈਰਾਡਾਈਜ਼ ਪੇਪਰਸ, ਪਨਾਮਾ ਪੇਪਰਜ਼ ਅਤੇ ਲਕਸਲੀਕਸ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਕ ਹੋਏ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪੰਡੋਰਾ ਪੇਪਰਸ ਲੀਕ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਜੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 1.2 ਕਰੋੜ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਲੀਕ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 91 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਭੇਦ ਬੇਨਕਾਬ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੰਸੋਰਟੀਅਮ ਆਫ਼ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਟਿਵ ਜਰਨਲਿਸਟਸ (ਆਈਸੀਆਈਜੇ) ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਖੋਜੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਦੇ ਗੁਪਤ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬਾਰੇ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਖੁਲਾਸੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਲੀਕ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕਿੰਨੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜੀ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ? ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਲੀਕ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਆਏ ਹਨ।
ਮੀਡੀਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ 650 ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਲਿਆ ਹਿੱਸਾ
ਇਹ ਆਈਸੀਆਈਜੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜਾਂਚ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ 650 ਖੋਜੀ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਬੀਬੀਸੀ ਪੈਨੋਰਮਾ ਨੇ ਯੂਕੇ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਿ ਗਾਰਡੀਅਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 1.2 ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਰਜਿਨ ਆਈਲੈਂਡਜ਼, ਪਨਾਮਾ, ਬੇਲੀਜ਼, ਸਾਈਪ੍ਰਸ, ਯੂਏਈ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ 14 ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਲੀਕ ਹੋਏ ਹਨ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਘੁਟਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਹਨ। ਇਹ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹਨ।
1- ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ ਸ਼ਾਮਲ
ਇਸ ਲੀਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਲੀਕ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਫਸ਼ੋਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਇਮਰਾਨ ਨੂੰ ਘੇਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
2- ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਟੋਨੀ ਬਲੇਅਰ ਵੀ ਲੀਕ ਸਕੈਂਡਲ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ
ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਟੋਨੀ ਬਲੇਅਰ ਅਤੇ ਸ਼ੈਰੀ ਬਲੇਅਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਘੁਟਾਲੇ ਵਿੱਚ ਸੰਪਤੀ ਲੁਕਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ। ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਲੇਅਰਜ਼ ਨੇ 5 645 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਖਰੀਦ ‘ਤੇ ਸਟੈਂਪ ਡਿਊਟੀ ਨਹੀਂ ਅਦਾ ਕੀਤੀ। ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਨੇਤਾ ਟੋਨੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਬੈਰਿਸਟਰ ਪਤਨੀ ਸ਼ੈਰੀ ਬਲੇਅਰ ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਜਾਇਦਾਦ ਖਰੀਦੀ ਸੀ।
3- ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਲਹਮ ਅਲੀਯੇਵ
ਇਸ ਲੀਕ ਹੋਏ ਘੁਟਾਲੇ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਲਹਮ ਅਲੀਏਵ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਨਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਲੀਕ ਹੋਏ ਘੁਟਾਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 400 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਖਰੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਲੈਣ -ਦੇਣ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਲਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।
4- ਜੌਰਡਨ ਦਾ ਸ਼ਾਹ ਵੀ ਫਸ ਗਿਆ
ਇਸ ਲੀਕ ਵਿੱਚ ਜੌਰਡਨ ਦੇ ਕਿੰਗ ਅਬਦੁੱਲਾ ਦੂਜੇ ਬਿਨ ਅਲ ਹੁਸੈਨ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਜੌਰਡਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 70 ਮਿਲੀਅਨ ਪੌਂਡ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸਾਲ 1999 ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀਆਂ ਰਾਹੀਂ 15 ਘਰ ਖਰੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਲਬੂ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਐਕਸੈਟ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਘਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਵਕੀਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀ ਅਚੱਲ ਸੰਪਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਖਰੀਦੀ ਗਈ ਹੈ।
5- ਯੂਕ੍ਰੇਨ ਅਤੇ ਇਕਵਾਡੋਰ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੀ ਫਸੇ
ਯੂਕ੍ਰੇਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੋਲੋਡੀਮਿਰ ਜ਼ੇਲੇਂਸਕੀ ਨੇ 2019 ਦੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਕਵਾਡੋਰ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਗਿਲਰਮੋ ਲਾਸੋ, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਬੈਂਕਰ, ਨੂੰ ਪਨਾਮਾਨੀਅਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਦੁਆਰਾ ਯੂਐਸ ਅਧਾਰਤ ਟਰੱਸਟ ਨੂੰ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।