ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ- ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਲਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਨਾਟਕੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਡਰ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਾਬੁਲ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਗੜ੍ਹ ਕੰਧਾਰ ਸਮੇਤ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਈ ਟੀਚਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਹਮਲੇ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਏ ਕਿ ਅਫਗਾਨ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਹੱਦੀ ਫੌਜਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸਰਹੱਦੀ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਵਾਈ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦਾ ਬਦਲਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਫਗਾਨ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਲਈ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਖਵਾਜਾ ਆਸਿਫ ਨੇ ਇੱਕ ਤਿੱਖਾ ਸੁਰ ਅਪਣਾਇਆ, ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦਾ ਸੰਜਮ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। “ਸਾਡਾ ਸਬਰ ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ,” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ “ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਯੁੱਧ” ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ।ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਨੇ ਉਸ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਫੌਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਮਲੇ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫੌਜ ਕੋਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਵਾਲੇ ਮਨਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ “ਕੁਚਲਣ” ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਵਧਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਧਿਆਨ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਾਲਿਬਾਨ ਗਠਨ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ “ਆਤਮਘਾਤੀ ਦਸਤਾ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ – ਇੱਕ ਕੁਲੀਨ ਯੂਨਿਟ ਜੋ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉੱਚ-ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤੀਬਰ ਟਕਰਾਅ ਦੌਰਾਨ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਰੁਕਾਵਟ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਸਥਿਰ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਾਮਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਿੰਸਾ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੇ ਝੜਪਾਂ ‘ਤੇ ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤੁਰੰਤ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਬੀਜਿੰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਮਿਸ਼ਨ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਗੜਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਬੰਧਤ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੂਸੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਾਬੁਲ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਮਤਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਗੜਦੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸਰਕਾਰ ‘ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ – ਇੱਕ ਦੋਸ਼ ਜੋ ਕਾਬੁਲ ਨੇ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਫਗਾਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਧਮਕਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਵਾਦਤ ਸਰਹੱਦ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਝੜਪ ਦਾ ਬਿੰਦੂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੇ ਛਿੱਟੇ-ਪੱਟੇ, ਅਸਥਾਈ ਸਰਹੱਦੀ ਬੰਦ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਘਿਰਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੌਜੂਦਾ ਭੜਕਾਹਟ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਨਾਲ, ਖੇਤਰੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਅਸਥਿਰਤਾ ਤੁਰੰਤ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਫੈਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਦ੍ਰਿੜ ਹਨ, ਕੂਟਨੀਤਕ ਰਸਤੇ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਨੇੜਿਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।