ਫਰੀਦਕੋਟ: ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਲਈ ‘ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ’ ਕਹੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨਹਿਰ (IGNP) ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਠੱਪ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ 12 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮਚੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਫੀਡਰ ਦੀ ਰੀ-ਲਾਈਨਿੰਗ (ਮੁਰੰਮਤ) ਦਾ ਕੰਮ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਣੀ ਛੱਡਣ ਦੀ ਤਰੀਕ 11 ਮਈ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਤਾਜ਼ਾ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਅਧੂਰਾ ਹੈ।
12 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ 2 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ- ਨਹਿਰੀ ਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਸ੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ, ਹਨੂਮਾਨਗੜ੍ਹ, ਬੀਕਾਨੇਰ, ਚੁਰੂ, ਜੈਸਲਮੇਰ, ਜੋਧਪੁਰ, ਬਾੜਮੇਰ ਅਤੇ ਨਾਗੌਰ ਸਮੇਤ 12 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 2 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੂੰਦ-ਬੂੰਦ ਨੂੰ ਤਰਸ ਰਹੇ ਹਨ।
-
ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਿੱਲਤ: ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪੁਰਾਣਾ ਸਟੋਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਫੈਲਣ ਦਾ ਡਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
-
ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ: ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਿੱਲਤ ਕਾਰਨ ਰੇਗਿਸਤਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਮਰ ਰਹੇ ਹਨ।
-
ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ: ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਛੱਡ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਮੁਰੰਮਤ ਦਾ ਕੰਮ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਬਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਗੋਇਲ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਫਰੀਦਕੋਟ ਨੇੜੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਕੰਮ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ:
-
ਰਾਜਸਥਾਨ ਫੀਡਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 16.62 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ 170 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਪੱਕਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
-
ਫਰੀਦਕੋਟ ਨੇੜਲੇ 12.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੰਕਰੀਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਰੀਚਾਰਜ ਹੋ ਸਕੇ।
-
ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇਰੀ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਪਾਣੀ ਛੱਡਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਗਲੀ ਸਥਿਤੀ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ?
ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਨੂੰ ਫਿਲਹਾਲ 10,000 ਕਿਊਸਿਕ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੇ 4-5 ਦਿਨ ਸਿਰਫ਼ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰਨ (Storage) ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਪਾਣੀ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ 20 ਮਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ BBMB ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਅਗਲਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰੀਕੇ ਬੈਰਾਜ ‘ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੋਂ ਪਾਣੀ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕੇਗੀ।